Als we met mensen praten over impliciete discriminatie van vrouwen in de wetenschap horen we vaak dat men zich niet goed kan voorstellen wat we daarmee bedoelen. De veronderstelling is dat mannen en vrouwen gelijk worden behandeld, en dat het een persoonlijke keuze is als vrouwen de wetenschap verlaten.

Dat beeld klopt niet met onderzoeksresultaten die laten zien dat vrouwen vaak anders behandeld en anders benaderd worden dan mannen.  Door concrete voorbeelden te verzamelen van dit soort ervaringen hopen we duidelijker zichtbaar te maken hoe en waarom vrouwen zich vaak minder gewaardeerd en minder welkom voelen in de wetenschap. Het melden van dit soort ‘misstanden’ is belangrijk om ze uiteindelijk uit de weg te kunnen ruimen.

Hieronder staan een aantal voorbeelden die te openen zijn door erop te klikken.

Deel deze pagina!

Volg ons!

facebook

Angel Alerts

Spelregels           

Meld misstanden

 

receptie

De standaard is een man

Zit mijn das goed?

Ik (vrouw) treed regelmatig op als pro-rector bij promoties – zo ook vandaag. Bij de voorbereidingen komt de copromotor (man) van elders binnen, ziet dat ik een onbekende ben en ik stel mij voor. Voordat ik dat zelf heb gezegd legt de promotor uit: “Zij is de voorzitter”. De copromotor is kennelijk verrast, en reageert met een ‘grapje’: “Fijn dat er een vrouw aanwezig is om te zien of mijn das goed zit. Op het werk letten de secretaresses daar altijd op, maar hier kan dat niet.”
(Ik heb geantwoord: “u zult er toch echt zelf voor moeten zorgen”.)

Geachte heer Crone

Geachte heer Crone

Stropdassenverkoop

Ik was op een bijeenkomst voor hoogleraren waarbij het merendeel van de bezoekers oudere heren waren. Ik stond te praten met een vrouwelijke hoogleraar en we stonden in de buurt van een tafel waar stropdassen konden worden gekocht. Een van de heren kwam enthousiast op ons aflopen met de vraag of wij van de stropdassenverkoop waren.

Commissiesamenstelling: Schoenmaat 42 en een roodharige

1.       Bij het samenstellen van een beoordelingscommissie voor onderzoeksvoorstellen merk ik op dat er in deze commissie geen enkele vrouw zit. De directeur van een van de onderzoeksinstituten kaatst terug dat er ook niemand in zit met schoenmaat 42.

2.       Er moet een belangrijke commissie worden samengesteld. Het instituutsbestuur heeft een lijst met namen opgesteld van mensen die potentieel geschikt zijn: 8 mannen. Ik vraag waarom het bestuur geen enkele vrouw in de lijst heeft gezet, en noem enkele namen van geschikte vrouwen. Een mannelijke collega antwoord als grap: “Dan moeten we nu zeker ook een allochtoon en een roodharige erbij gaan zoeken!”

Secretaresse

Ik ben UHD en mijn werkkamer is naast die van de (mannelijke) hoogleraar. Twee jonge vrouwelijke studenten: "Are you the professor’s secretary?". Dat ondanks een naambordje met Dr. bij mijn deur.

Voor spek en bonen

Ik zit samen met een mannelijke collega in de kascommissie van een Nederlands wetenschappelijk instituut. De medewerker van het instituut legde tijdens de bijeenkomst alleen de kasboeken aan de mannelijke collega voor (die aan de andere kant van de tafel zat). Ik wachtte af of ze daarna ook nog de kasboeken aan mij zou voorleggen maar dat gebeurde niet. Ik zat er dus eigenlijk voor spek en bonen bij.

Mensplaining

Talloze malen is het me overkomen dat een mannelijke collega-hoogleraar me vraagt wat mijn vakgebied is of waar mijn huidige onderzoek over gaat. Mijn antwoord kan steevast slechts kort zijn, want hij begint me acuut college te geven op mijn eigen terrein. In de internationale literatuur heet dat 'mensplaining', afgeleid van Men Explaining Things To Me' (boektitel van Rebecca Solnit).

Alumniblaadje

Na mijn promotie in 2012 kreeg ik een brief van de alumnivereniging waarin De Heer ... werd gefeliciteerd met de promotie en mij werd gemeld dat ik vanaf nu het alumniblaadje zou ontvangen. Tot op de dag van vandaag is dat blad geadresseerd aan De Heer ...

Notuleren

Tot voor kort was ik de enige vrouwelijke PI. Tijdens een vergadering bleek de notulist afwezig te zijn. Alle mannen keken naar mij toen ter sprake kwam wie zou notuleren. Te verbouwereerd heb ik dat vervolgens gedaan.

Buluitreikingen

Bij buluitreikingen is er een voorzitter- en secretarisrol. In de rol als secretaris ben ik wel eens voorgesteld als secretaresse. Bij een andere buluitreiking stelde ik me voor aan de scriptiebegeleider van de kandidaat. Zijn reactie: "Ik dacht altijd dr. XXX een man was".

Promotiecommissie

Bij de promotie van een mannelijke collega zitten er 5 mannen in de commissie, terwijl er uitstekende vrouwelijke expertise in NL beschikbaar is. Er zijn 2 promotoren, 1 man en 1 vrouw, de laatste is ook dagelijks begeleider geweest en kent de kandidaat langer. Toch spreekt de man de laudatio uit. Zo krijgt het aanwezige publiek, waaronder veel niet-wetenschappers, de indruk dat wetenschappers mannen zijn - in ieder geval die wetenschappers die ertoe doen.

Receptie

Ik ben hoogleraar en vrouw. Ik ga naar een receptie voor hoogleraren en hun partners. Ik ben alleen, mijn man is thuis bij de kinderen. Op de receptie komt een dame naar mij toe. Vriendelijk begroet ze mij. Dan is haar eerste vraag: Vertel: wat doet jouw man? Blijkbaar kan ze zich niet voorstellen dat ik daar als hoogleraar ben, en niet als ‘partner van’…..

Telefoonlijst

De mannelijke hoogleraren worden met titels en voorletters vermeld op de telefoonlijst van de afdeling, de vrouwelijke hoogleraar met voor- en achternaam.

Uitnodiging

(Judi Mesman is een vrouw)

judi man1

De decaan is een man

(promotiereglement UL 2014)
11. Decaan
Zo spoedig mogelijk na de ontvangst van het afschrift van het besluit van de promotie­commissie dat de promovendus tot de verdediging van het proefschrift kan worden toe­gelaten, stelt de decaan vast of de promovendus toegang heeft tot de promotie. Hij doet hiervan onverwijld met gebruikmaking van formulier/bijlage 6 medede­ling aan de promovendus, de promotor, de pedel en het College voor Promoties.

De promovendus is een man

(promotiereglement UL 2014)

12. Promovendus

De promovendus meldt zich door middel van formulier/bijlage 7 voor de verdediging van het proefschrift aan bij de pedel. De promovendus mag het proefschrift pas vermenigvuldigen nadat de promotie­com­missie heeft besloten dat hij tot de verdediging daarvan kan worden toege­laten en de decaan heeft vastgesteld dat hij toegang heeft tot de promotie (zie onder 11). Tot vermenigvuldiging van het voor- en nawerk van het proefschrift en de stellingen kan pas worden overgegaan, nadat de decaan zijn akkoord daaraan heeft gehecht. De re­dactie van de titelpagina van het proefschrift en de achterkant daarvan behoeft de goed­keuring van de pedel.

Een VICI-kandidaat is een man

Ik zat als enige in de wachtkamer want ik was de allerlaatste kandidaat voor het VICI interview. Een dame van NWO kwam me ophalen en ze keek twijfelend rond in de kamer en zei toen: ik ben op zoek naar prof. …. Toen zei ik ‚dat ben ik’ en toen zei zij: Oja dat kan natuurlijk ook!

Bij de pedel

Bij mijn promotie had ik twee paranimfen, een lange jongen, die zich prachtig in de voorgeschreven white tie had gehesen en mijn latere vrouw, Ik had zelf ook nog wel een poging gedaan om er redelijk uit te zien. Maar toen we gehaald werden door de pedel heeft die hartelijk de jongen geluk en succes gewenst, het heeft er niet toe geleid dat hij ook de vragen ging beantwoorden.

Het ministerie van onderwijs

Als je het gebouw van het Ministerie van Onderwijs in Den Haag binnenkomt hangen in de hal bronzen ‘kopstukken’ van alle Nederlandse Nobelprijswinnaars. Allemaal mannen. Zo worden de medewerkers er elke dag aan herinnerd wat het wetenschappelijk ideaal is.

Mentor

Als ervaren onderzoeksleider en bestuurder heb ik me beschikbaar gesteld om als mentor jongere collega’s in het kader van een loopbaantraject bij te staan.  Een mannelijke collega uit een andere faculteit die voor het eerst met al deze zaken te maken krijgt wordt aan mij gekoppeld. Bij het kennismakingsgesprek kijkt hij eens naar me en zegt: ‘Ze hebben je als mijn mentor aangewezen, maar hoe zou jij me nou verder kunnen helpen?’

Altijd in de minderheid

Bij het jaarlijkse diner van de Spinoza-laureaten gaan de zes vrouwelijke laureaten bij elkaar aan tafel zitten.  De overige aanwezige vrouwen zijn stafmedewerkers van NWO of het Ministerie van onderwijs. Enkele mannen klagen. Waarom verspreiden jullie je niet over de andere tafels, nu lijkt het alsof er haast geen vrouwen zijn. Als ons gevraagd wordt te reageren op het onderwerp van discussie wordt ons standpunt aangeduid als de mening van de ‘vrouwentafel’. Als NWO later in haar blad ‘Hypothese’ verslag doet van deze avond, blijkt onze tafel vanuit verschillende hoeken gezien drie keer  op de foto te staan. Zo lijkt het toch nog alsof er heel wat vrouwen aanwezig waren!

Het volgende jaar zegt de organisator: niet weer alle vrouwen aan een tafel!

De man zal wel een professor zijn

We schreven een brief met vier personen, drie vrouwen en een man. Alle vier zijn wij gepromoveerde onderzoekers, maar geen hoogleraar. We ondertekenden alle vier met onze titel (Dr.) plus voor en achternaam. We kregen een reactie waarin de man (ten onrechte) als professor werd aangeduid, en de drie anderen als mevrouw. Zonder hun doctorstitel.

De prijswinnaar is een man

Ik zit in de jury die kandidaten voor een prestigieuze prijs moet selecteren. De helft van de kandidaten zijn vrouwen. Het eerste criterium waarop kandidaten beoordeeld moeten worden is hun wetenschappelijke kwaliteit. Dit dient volgens de instructies aan de jury afgemeten te worden aan ‘de bijdrage van de kandidaat aan de ontwikkeling van zijn domein’.

Er zijn geen wijze vrouwen bij de universiteit?

Na mijn promotie bekijk ik de doctorsbul die ik heb gekregen. Er zit ook een Engelse vertaling bij. Daarop staat vermeld dat de promotie tot stand is gekomen in overeenstemming met ‘the wise counsel of our great men’. Blijkbaar zijn er geen wijze vrouwen bij deze universiteit – ook al zaten er een aantal vrouwelijke hoogleraren in mijn promotiecommissie...

 

De decaan is een man

Een decaan wijst een van de hoogleraren van zijn faculteit aan die hem bij afwezigheid in de Raad van Decanen vervangt.

De mandataris is een man

De mandataris is jegens het College van Bestuur verantwoording verschuldigd voor de wijze van uitoefening van het mandaat. Voorts is hij jegens het College van Bestuur verantwoordelijk voor de goede organisatie en coördinatie van zijn organisatie-eenheid en de daarbij nodige voorzieningen. 

De wetenschappelijk directeur is een man

De wetenschappelijk directeur is belast met het zorgdragen voor de kwaliteit van de bijdragen aan de facultaire onderzoekprogramma’s van het instituut en ziet toe op een goede begeleiding van de promovendi van het instituut. Hij draagt voorts zorg voor de kwaliteit van degenen die belast zijn met de begeleiding van promovendi.

De student is een man

.. het op verzoek van de student en met inachtneming van het ter zake bepaalde in de onderwijs- en examenregeling verlenen van toegang het afleggen van een of meer onderdelen van het afsluitend examen voordat hij het propedeutisch examen van de desbetreffende opleiding met goed gevolg heeft afgelegd

De student is een man

Het Faculteitsbestuur kan …  voorstellen de inschrijving van een student voor de opleiding te beëindigen dan wel te weigeren als die student door zijn gedragingen of uitlatingen blijk heeft gegeven van ongeschiktheid voor de uitoefening van een of meer beroepen waartoe de door hem gevolgde opleiding hem opleidt.

De wetenschappelijk directeur is een man

De wetenschappelijk directeur is verantwoording verschuldigd aan de decaan. Hij verstrekt de decaan de gevraagde inlichtingen.

De Dean van de Graduate School is een man

De graduate school staat onder leiding van de decaan van de faculteit. In die hoedanigheid voert hij de titel van “Dean of the Graduate School”.

De wetenschappelijk directeur is een man

De wetenschappelijk directeur besluit uit naam en onder verantwoordelijkheid van de decaan omtrent toelating tot een promotieprogramma. Hij neemt hierbij de desbetreffende nadere regeling in acht.

abortus

Zwangerschap en kinderen

Best leuke kinderen

“Jullie hebben eigenlijk best leuke kinderen, ondanks dat ze 3 dagen per week in de kinderopvang zitten en hun moeder amper zien.”

Daar heb je nu de leeftijd voor

Bij besprekingen over het aanvragen van beurzen werd alleen gesproken over de nieuwe regels voor zwangerschapsverlof ("want daar heb je nu de leeftijd voor") en niet over mijn onderzoeksplannen.

Extensie niet vanzelfsprekend

Toen ik zwanger werd van mijn eerste kindje, tijdens mijn PhD traject, heb ik netjes alle administratieve stappen (verlof aanvragen, extensie aanvragen, etc) doorlopen om mijn verlof te regelen. Toen ik zes maanden zwanger was had ik nog steeds niets gehoord en heb ik contact opgenomen met personeelszaken. Zij zeiden dat er wat problemen waren en dat het niet vanzelfsprekend is dat je extensie krijgt vanwege een zwangerschap tijdens je PhD traject. En of ik mijn extensie niet van mijn onderzoeksbudget kon betalen? Pas na een uitgebreide mailwisseling, waarin ik uitgebreid de CAO geciteerd heb kreeg ik mijn extensie.

Niet de bedoeling

Tijdens lunch met (mannelijke) opleiders op eerste opleidingsdag tot medisch specialist zegt één van hen uitermate serieus dat het uiteraard niet de bedoeling is om tijdens de opleiding zwanger te worden. Eerder is een vrouwelijke assistent die het waagde zwanger te worden tijdens het laatste jaar van haar opleiding uit de opleiding gezet om die reden.

Denk erom

Enkele weken na mijn huwelijk, komt mijn scriptiebegeleider met het nieuwtje dat een collega zwanger is, van een tweeling. "Wat leuk!" zeg ik. Hij antwoordt: "Denk erom dat je niet hetzelfde doet! Zij heeft al een PhD dus dat is OK maar jij moet jouwe eerst afmaken." Blijkbaar wordt verondersteld dat een PhD en een baby onmogelijk te combineren zijn - voor een vrouw. De scriptiebegeleider heeft zelf zijn twee kinderen gekregen toen hij zijn promotieonderzoek deed.

Zeker zo gepland

Als ik de (mannelijke) hoogleraar meld dat ik van mijn tweede in verwachting ben, voegt hij mij woedend toe dat ik het zeker zo gepland heb, zodat ik precies verlof heb voordat de zes weken extra opleidingstijd ingaan die hij mij onlangs geheel willekeurig gegeven heeft (omdat hij anders zonder assistent zou zitten).

Dit is het risico

Toen ik zwanger was van mijn eerste kind werkte ik als post-doc binnen een fast-track project van een NWO speerpunt (niet mijn persoonlijke grant). Dat project duurde twee jaar. Omdat ik een paar maanden met zwangerschapsverlof zou zijn wilden we de einddatum van het project met hetzelfde aantal maanden verplaatsen, zodat ik toch de volle twee jaar aan het project kon besteden, met een pauze van 4 maanden waarin ik mijn zwangerschaps- en bevallingsverlof zou opnemen. In eerste instantie weigerde NWO dit. Het ging om een fast-track project, dus de uitvoering moest ook op de fast-track, de termijn van twee jaar kon niet overschreden. De ontvanger van de grant heeft zich vervolgens een hoedje moeten netwerken (binnen de universiteit en NWO) om alsnog de einddatum te kunnen uitstellen. Tijdens zijn overleg werd er van hogerop binnen de universiteit tegen hem verzucht dat "Dit natuurlijk het risico is als je een vrouw aanneemt in die leeftijdsgroep".

Relatie verbreken

Tijdens een congres kwam ik een senior onderzoeker tegen van een andere universiteit. Deze mensen klagen vaak dat vrouwelijke promovendi en artsen altijd minder gaan werken als ze kinderen krijgen. Meestal reageer ik hier direct op met het bericht dat dit niet altijd het geval is, en dat mannen met kinderen tegenwoordig ook minder gaan werken. Ik geef dan aan dat mijn man huisman is en dat minder werken voor mij niet wenselijk is. De opleider in kwestie vroeg mij vervolgens waarom ik een man zonder ambitie had en adviseerde mij om mijn relatie te verbreken.

Test in hoe ambitieus ik ben

Zodra ik zwanger was zei mijn vrouwelijke prof tegen mij dat dit een test zou zijn in hoe ambitieus ik ben. Ik heb een EU beurs en een NWO Veni subsidie, maar nu ik terug ben van verlof blijkt dat ik bij veel projecten die gestart zijn niet wordt betrokken, hoewel ze aansluiten bij mijn eigen voorstel of zelfs ideeën zijn die ik ooit had voorgesteld. Ze lijkt geen tijd meer voor me te hebben en komt steeds met een andere reden waarom het nu geen goed idee zou zijn om een vacature voor mijn eigen AIO uit te zetten. Zo zijn er allerlei impliciete acties waardoor ik het gevoel krijg dat ze mij heeft opgegeven...

Veni deadline

Toen ik met NWO belde over de deadline voor het aanvragen van een Veni (ik ben eind december gepromoveerd, de deadline is meestal in januari, en ik hoopte nog mee te mogen doen in de ronde die drie jaar en 1 week na mijn promotie sluit als ik de aanvraag voor mijn promotiedatum indiende) werd mij vriendelijk uitgelegd dat ik nog een kind zou kunnen baren komend jaar, dan mocht ik nog eens meedoen.

RUBICON

Een laureaat met een RUBICON beurs: Ik heb nu geen recht op betaald zwangerschapsverlof; NWO zegt dat Cambridge moet betalen, en Cambridge verwijst naar reglementen waarin staat dat NWO moet betalen. Na wat rondvraag bleek dat ik niet de enige ben die op onbetaald zwangerschapsverlof moet tijdens een rubicon, er blijken zelfs mensen hun Rubicon periode helemaal hebben afgebroken vanwege dit probleem.
Hierover hebben drie vrouwelijke Rubicon laureaten plus de mannelijke partner van een Rubicon laureaat een brief naar NWO gestuurd. NWO heeft naar aanleiding van deze brief het beleid aangepast, en garandeert nu dat Rubicon laureaten worden doorbetaald bij eventueel zwangerschapsverlof. (zie NWO website)
Lees hier de Rubicon zwangerschapsverlof petitie.

Drie kinderen

Ik sprak gisterenavond bij een diner van het Journal Attachment and Human Development een collega-onderzoeker die overweegt een derde kind te nemen. Ze had dit in een informele situatie aan haar (vrouwelijke) leidinggevende verteld en die zei dat ze geen enkele succesvolle vrouwelijke onderzoekers kende met 3 kinderen…. (de ik-persoon aan wie deze anecdote verteld wordt is overigens een zeer succesvolle vrouwelijke hoogleraar en instituutsdirecteur met drie jonge kinderen)

Kraamvisite

Op babybezoek bij een UD . Ik vroeg haar of ze ouderschapsverlof opneemt, en ze zei 1 maand. Daarna een constructie van baby mee in de trein naar het werk, in een creche aan de overkant, ’s avonds weer met baby terug in de trein etc.  Ze zou liever langer verlof opnemen.  Ik vroeg waarom niet 3 maanden als zij hier behoefte aan heeft, en ze zei dat mag niet van mijn afdelingshoofd, hij heeft gezegd maximaal 1 maand. Je hebt hier toch gewoon wettelijk recht op?

Abortus

In een studie worden jonge onderzoekers geïnterviewd over hun loopbaanervaringen en vooruitzichten. De collega die de interviews afneemt brengt verslag uit van de resultaten: One female PhD confessed me today that a female professor asked her friend (a Phd female too) to consider the possibility to abort the baby when she learnt about her pregnancy). The experiences are so scary.

Voorbehoedsmiddelen

Bij melding zwangerschap op het werk: heb je niet van voorbehoedmiddelen gehoord?

Aan vaders wordt niets gevraagd

Een jonge vader: aan mijn vrouwelijke collega's met kleine kinderen wordt altijd gevraagd hoe ze hun gezin toch met hun werk combineren. Iedereen heeft er ook begrip voor als ze eerder weg moeten om kinderen op te halen. Ik zit met precies dezelfde logistieke problemen, maar bij mij vraagt niemand ernaar...

kinderen

All male panels

Founding Fathers

Kennelijk kunnen 'founding fathers' instituten voortbrengen zonder moeders...
founding fathers
Lees hier meer.

Twintig Nederlanse mannen

Twintig Nederlandse wetenschappers, allemaal mannen, krijgen een ERC advanced grant.
Lees hier meer. 

Hebben alleen mannen dingen met internet?

internet mannen

Lees hier meer.

Kunnen alleen mannen de toekomst verkennen?

Festival G10 of Economics & Philosophy ‘Scouting the future’ sprekers:
scouting the future


En kunnen vrouwen alleen introducties verzorgen? 
Lees hier meer.

Doen alleen mannen aan interactie?

mannen interacties

Zijn alleen mannen innovatief?

mannen innovatie

Twee maten

Een briljante begeleider

Als reactie op een ingediende subsidie-aanvraag ontving ik een referentenrapport met daarin de volgende passage:

She has published some papers … in the XX group - but I believe that can be attributed to XX’s brilliance."

XX is de hoogleraar die de groep leidt waar ik mijn postdoc gedaan heb. Hij is inderdaad een expert op dit gebied, maar tijdens mijn postdoc had ik ca. 1x per 4-6 weken overleg met hem en heb ik mijn onderzoek grotendeels zelfstandig uitgevoerd en richting gegeven. Hij is wel laatste auteur op alle artikelen, dat geeft in mijn vakgebied typisch de PI aan.

Iets dergelijks overkwam mij ook bij een andere subsidie-aanvraag, waar het commentaar als volgt was:

"I have found without doubt that the applicant has sufficient ability to produce research outcome of some competitive level if her research environment is satisfactory. Among the past publications, refereed articles X and Y, for example, are unique achievements with high originality. We have to note here, however, that these studies were performed as her doctor-course study, and I cannot exclude the possibility that the applicant followed the idea by her supervisor(s).”

Dit gaat om 2 artikelen als 1e auteur, in een top-tijdschrift op mijn vakgebied (impact factor 13). Mijn begeleider en promotor (allebei man) waren inderdaad medeauteurs. Een goede onderzoeksomgeving is voor iedere promovendus belangrijk.

Onafhankelijkheid

In een review van een onderzoeksvoorstel dat ik indiende, geeft de referent meermaals aan dat het mij mogelijk aan onafhankelijkheid ontbreekt:

The applicant is a young researcher who in a short time has published extensively and in top journals. She has many (only I think) senior co-authors and has not yet proved her independence.

Feitelijk is dit onjuist, kennelijk kent de referent mijn co-auteurs niet, of heeft niet de moeite genomen om ze op te zoeken. Bovendien, ten tijde van het voorstel was ik op 6 van 14  papers die ik gepubliceerd heb  eerste auteur, sommige zijn juist met junior auteurs, op 3 van 5 working papers was ik eerste auteur, de 2 andere waren van mijn AIO. Daarbij laat de rest van mijn track record (organiseren van workshops, toekenning prestigieuze post-doc beurs en andere grants, verschillende bezoeken aan buitenland etc) juist grote onafhankelijkheid en een sterk internationaal netwerk zien. Even verder komt de doodsteek voor mijn voorstel als de referent moet toelichten of ik tot de top 10% in mijn gebied behoor.

I cannot say. I can say that the applicant has an impressive publication record in top (mainly social) psychology journals. Most of the papers are however co-edited by senior researchers. It is therefore a little difficult to know the application's independent contributions.

Kun je dat écht?

Als promovendus op een internationaal congres zat ik met een mannelijke collega-AIO aan tafel bij enkele mannelijke collega’s. Mijn collega en ik wisselden ervaringen uit over ons veldwerk in verre oorden waarop een van de oudere tafelgenoten ons onderbreekt, en mij vraagt: “Lukt dat eigenlijk wel? Kun jij dat wel? Zo helemaal alleen onderzoek doen in het veld daar? Kun je dat écht? Knap hoor! Maar wat vind je man ervan?”

De klok tikt

Tegen het einde van mijn promotietraject vroeg een van mijn toenmalige mannelijke supervisors wat mijn plannen waren voor na mijn promotie. Ik zei dat ik wel zo'n 2 of 3 jaar buitenlandervaring op zou willen doen bij een goed instituut. Daarop deelde hij mee dat ik dan wel moest opschieten met mijn “ambitieuze plannen”, want ik was nog vrijgezel en bijna 30 en de “klok begon toch wel te tikken”. Ik kon volgens hem toch niet verwachten een stabiele toekomstige gezinssituatie te kunnen creëren als ik een man in het buitenland zou ontmoeten, en na 2 a 3 jaar weer terug zou willen keren naar NL...

Hysterisch

In mijn eigen (werk)omgeving kreeg ik in beide Veni-rondes advies bij het schrijven van de aanvraag en de voorbereiding op het interview. Ik kreeg bijvoorbeeld het advies om niet te fel te zijn in mijn weerwoord, om tijdens het gesprek vaak te lachen en niet te serieus te zijn, om op te passen 'arrogant' over te komen, en niet 'hysterisch' te schrijven.

Heel aardig

Een mannelijke hoogleraar zegt tijdens een receptie: “Wat ben ik blij dat ik destijds niet heb gesolliciteerd op jouw functie, want je doet het heel aardig”. De implicatie was dat hij de functie had gekregen als hij had gesolliciteerd.

Eerst bewijzen

Een arts-onderzoeker, bijna gepromoveerd met prachtige publicaties, al een half jaar werkervaring opgedaan als arts niet in opleiding met goede referenties, en moeder van twee jonge kinderen, solliciteert voor de opleiding tot specialist. Zij werd afgewezen voor de opleiding tot specialist om nog meer klinische ervaring op te doen. Waarom? Omdat zij eerst moest bewijzen dat ze nu als moeder deze drukke en verantwoordelijke baan als arts-assistent in opleiding alsnog aan zou kunnen.

Bijdrage co-auteurs

Een van de reviewers van mijn voorstel merkte op dat mijn cv zeer goed was, maar meldde daarbij dat het 'unclear' was wat de 'contributions' van 'co-authors' waren aan mijn projecten en publicaties. Hij/zij trekt hierbij in twijfel hoeveel van mijn werk (merendeels artikelen waar ik enige auteur ben en van de co-authored stukken ben ik meestal eerste auteur) ik ook echt zelf gedaan heb. De procedure is niet blind: de reviewer kon zien dat de co-auteurs voor een belangrijk deel mannen zijn.

Ongeduldig

Een enigszins bescheiden vrouwelijke collega is elders gevraagd hoogleraar en afdelingshoofd te worden. Het huidige afdelingshoofd zei daarop: “Je hebt eigenlijk best een heel goed cv”.
Toen ze de afgelopen periode eens informeerde naar de voortgang van de benoeming was de reactie: “Wat doe je ongeduldig”.

Bitsige vrouw

“Mijn WD heeft me verteld dat ik niet in een vergadering hem moet tegen spreken, maar altijd voor de vergadering tegen hem moet zeggen wat me niet zint aan de voorgestelde plannen. Hij zei dat ik altijd als een bitsige vrouw reageer en dat niemand daarop zit te wachten. Nu overleg ik altijd voor de vergadering met hem en houd me tijdens de vergadering rustig, en nu gaat het heel goed”

Zelfbeeld M/V

“Bij de cursus academisch leiderschap zegt een vrouw: “Ik heb mezelf wat negatiever beoordeeld dan hoe de mensen om mij heen me hebben beoordeeld, maar dat zal iedereen wel hebben”. Een man zegt: “Ik heb mezelf wat positiever beoordeeld dan de mensen om mij heen, maar dat is natuurlijk bij iedereen zo”.

inschatten

Onderwijsdirecteur

Twee verschillende personen in verschillende faculteiten op andere universiteiten. De casuistiek is vrijwel hetzelfde. In beide situaties is in een vorige fase een man gevraagd onderwijsdirecteur te worden. Beide heren stellen als voorwaarde dat ze dan bevorderd worden (in het ene geval van UHD naar HGL in het andere geval van UD naar UHD), voordat zij de positie aanvaarden. Dit wordt in beide gevallen gehonoreerd.

In een volgende fase wordt in beide gevallen een vrouw gevraagd om de positie van onderwijsdirecteur op zich te nemen.  Zij zitten in zelfde loopbaanfase als hun mannelijke voorgangers, en hebben zelfs iets meer ervaring, en iets beter CV  (met meer eerste auteur publicaties).  Beide vrouwen proberen op basis van dit verzoek dezelfde (belofte tot) bevordering te onderhandelen. Zij krijgen te horen: laat eerst maar eens twee jaar zien hoe je in die positie functioneert, dan praten we daarna wel weer verder.

Zakelijk is agressief

Een vrouwelijke collega en leider van een groot onderzoeksproject: als ik een zakelijke email aan een van mijn medewerkers stuur, met een verzoek om iets te doen, of een instructie hoe ze iets moeten uitvoeren, krijg ik te horen dat ik ‘agressief’ ben, omdat ik mijn verzoek niet vooraf laat gaan door een persoonlijke tekst, waarin ik vraag hoe het ermee gaat. Ik heb gecontroleerd hoe mijn mannelijke collega’s dit aanpakken, door  te kijken hoe zij in hun emails hun verzoeken inkleden. Zij doen precies hetzelfde als ik, maar dat wordt niet agressief gevonden.

aanspreken

Positieve discriminatie?

Heel makkelijk

Toen onze afdeling een tijdelijk afdelingshoofd zocht, werd mij verteld dat er zeker wel aan mij gedacht werd, maar dat ik dat vast niet zou willen nu ik nog zo in de kleine kinderen zat.
Toen ik later benoemd werd als hoogleraar was de reactie van een collega wetenschapper dat het geen wonder was, want het was tegenwoordig heel makkelijk om hoogleraar te worden als je vrouw bent.

Veelbetekenende knipoog

Ik ben als UHD benoemd op een tenure track positie. Het is de bedoeling dat ik mij, gedurende het traject, kwalificeer om tot hoogleraar benoemd te worden. Als ik daar met een collega over spreek, zegt hij "jij wordt toch wel hoogleraar: jij bent vrouw". Ik probeer nog "nou, ik moet natuurlijk wel gewoon aan de criteria voldoen". Hij haalt zijn schouders op en knipoogt veelbetekenend; denkt van niet. En diskwalificeert me dus bij voorbaat mocht ik de benoeming krijgen, want die krijg ik natuurlijk niet op basis van mijn kwalificaties.

Gedeelde prijs

Aan het einde van de propedeuse werd er een prijs uitgeloofd voor degene met de beste eindcijfers. Het toeval wilde dat een medestudent en ik precies hetzelfde gemiddelde hadden, en we de prijs moesten delen. Na de uitreiking werd me door medestudenten verteld dat ik hem alleen had gekregen “omdat ik een vrouw ben”.

Zelfs als man benoemd

Een nieuwe collega-hoogleraar, man, wordt door de voorzitter welkom geheten bij zijn eerste deelname aan het hoogleraren overleg. Hij wordt gefeliciteerd door de aanwezigen, waaronder een aantal zeer succesvolle jonge vrouwelijke collega’s. Eén van de nieuwe collega’s een man, zegt vervolgens: ‘Dat is knap, je bent benoemd ondanks  het feit dat je geen vrouw bent!’  Als ik zeg dat ik dit een ongepaste opmerking vindt, kijkt hij mij niet-begrijpend aan. Het was maar een grapje.

Wat maakt het uit?

In een presentatie van ons onderzoek liet ik een grafiek van de LNVH zien, waaruit blijkt dat met de huidige ontwikkeling het gestelde streefcijfer voor vrouwelijke hoogleraren bij lange na niet gehaald wordt. De reactie uit de zaal: wat een onzin, er zijn nog nooit zoveel vrouwelijke hoogleraren benoemd! Bij diezelfde presentatie, waar uit onze onderzoeksgegevens blijkt dat vrouwen significant negatiever worden beoordeeld dan mannen is de reactie uit de zaal: ach een paar procent verschil, wat maakt het uit, dit zegt toch allemaal niets.

Mentorprogramma’s

I tried to discuss the possibility of mentoring programs during my last interviews with men for the study I am conducting for the Equal Opportunities Office. I asked some men, if they wish to have a mentoring program for men. They are negative and do not feel concerned by these programs.

Ambities

Ik heb twee kinderen, waaronder een baby van 18 maanden. Mijn man is fulltime thuis bij de kinderen. Toen er een nieuwe wetenschappelijk directeur moest komen en ik hier serieus over wilde nadenken, werd ik als mogelijke kandidaat aan de kant gezet. Bij navraag geven mijn collega’s aan dat dit geen serieuze optie voor mij kan zijn als ik een baby heb.

Ongepast gedrag

Onwetenschappelijke beelden

In de krant werd ik geïnterviewd, het artikel ging over mijn onderzoek. Daarbij een kleine portretfoto uit de beeldbank van de universiteit. Een lezer vond het nodig mij de volgende reactie te sturen:

“Interessant onderwerp. Ik vind de foto in de krant niet passend, roept bij mij en ongetwijfeld veel andere mannen zeer onwetenschappelijke beelden op...”

Dag schoonheid

Tijdens een feestelijk diner ter gelegenheid van een jubileum word ik begroet door de voorzitter van het raad van bestuur met de woorden “Dag schoonheid”.

How can you concentrate?

When I was preparing a course as a TA together with a colleague who was the male lecturer, a male guest professor walked in on us. He turned to the lecturer and said "Can I ask you something? How can you concentrate on your course, when you are sitting next to such a beautiful girl?". Just in case, I was dressed and behaving appropriately for work. I was shocked but somehow managed to reply "Can we keep it professional?". Needless to say, after this we were both very uncomfortable, the lecturer kept blushing and his concentration was completely gone indeed. Later the guest professional apologized to me but I am still not a fan of these kind of ‘compliments’.

Dat meisje

Vrouwelijke collega's in het vakgebied worden door de vakgroep voorzitter als “dat meisje” aangeduid indien zij vrouw zijn, zelfs als ze boven de 40 zijn.

Hartjes en kusjes

Zakelijke email van een collega, ondertekend met hartjes en kusjes

Op de kop

Ik ben vrij klein van stuk. Tot twee keer toe heb ik meegemaakt dat een grote mannelijke collega mij in de gang beetpakte, optilde en ondersteboven hield. Na de eerste keer heb ik duidelijk gemaakt dat ik dit niet op prijs stelde. Toch heeft hij het nog een keer gedaan. Wat kon ik ertegen beginnen?

Zou ik het uitgelokt hebben?

Jaren geleden, na een etentje met een groep buitenlandse gasten, zoende een veel oudere docent mij op mijn mond en zei ‘ik wil met je neuken’. Ik dacht, ik zal het wel uitgelokt hebben. Nu ik 35+ ben en kinderen heb is het allemaal een stuk rustiger geworden. Maar soms vind ik het een wonder dat ik nog in de wetenschap werk.

Wijde kleding en gymschoenen

Toen ik jonger was droeg ik graag jurkjes en leuke schoenen met hakjes. Ik kreeg op het werk zoveel opmerkingen over mijn uiterlijk dat ik in de loop der jaren steeds meer wijde kleding ben gaan dragen, en altijd op gymschoenen loop.

Niet meer overwerken

Op een receptie na een promotie ben ik in gesprek met enkele anderen. Een collega van mijn  afdeling komt achter mij staan en fluistert in mijn oor: “Ik ga je in je kont neuken”. Sindsdien durf ik niet goed op kantoor te blijven als de meeste mensen weg zijn.

Vol in de bil

Op een borrel tijdens een congres sta ik in de drukte bij de bar om een drankje te bestellen. Een van de mede-congresgangers knijpt mij vol in mijn bil. Ik ben stomverbaasd en draai me om. In de drukte kan ik niet meteen zien wie het geweest is.

Napraten

Mijn eerste internationale congres, jaren geleden. Ik heb een presentatie gehouden over mijn onderzoek. Het ging goed! Een veel oudere collega maakt een compliment over mijn onderzoek en stelt voor hier nog even over verder te praten. Als blijkt dat hij van plan is dit op zijn hotelkamer te doen met een fles whisky erbij, weet ik niet hoe snel ik me uit de voeten moet maken.

Sinterklaasfeest

Toen ik aio was, vierden we op het werk Sinterklaas, met pepernoten en chocolademelk. Twee collega’s hebben zich verkleed als Sinterklaas en Zwarte Piet. Ze hebben zich ook moed ingedronken. Een van de secretaresses moet bij Sinterklaas op schoot komen zitten. ‘Eens kijken of de staf van Sint nu rechtop gaat staan’, roept Zwarte Piet.

Naar de sauna

Een keer per jaar is er een sectie uitje. De heren stafleden stellen voor deze keer samen naar de sauna te gaan. Als de (vrouwelijke) aio’s aangeven dat geen goed idee te vinden, wordt dat als ‘flauw’ bestempeld. Het werd uiteindelijk een uitje naar het zwembad.

We hebben je er graag bij

Ik ben uitgenodigd voor een strategie bijeenkomst van de universiteit, waar mensen met relevante bestuurlijke functies vertegenwoordigd zijn. Ik ben voorzitter van een van de grootste instituten in de universiteit. Bij binnenkomst begroet ik een van de organisatoren, en bedank hem voor de uitnodiging om hier aanwezig te zijn. Hij bekijkt mij uitgebreid van top tot teen, en zegt dan: ‘Iemand die er uitziet zoals jij hebben we er altijd graag bij’.

Ik heb niets gehoord

Ik geef een lezing. Vol vuur sta ik drie kwartier te vertellen. Het publiek is zeer geÏnteresseerd in mijn verhaal. Althans, dat is mijn indruk. Na afloop komt er iemand op mij af – ik denk om een vraag te stellen. Maar de reactie is: “ik heb niets gehoord van wat je zei – ik heb alleen maar naar je gekeken”.

aanspreken2

Openlijke discriminatie

Ingewikkelder dan een stofzuiger

Als AIO moest ik college geven in een grote zaal (> 300 studenten), en 1 van de twee beamer-schermen deed het niet. Toen ik tegen de man van de technische dienst zei dat het niet lijkt te liggen aan mijn laptop aansluiting want het ene scherm doet het wel, zei hij: “nou het is wel ietsjes ingewikkelder dan een stofzuiger hoor”.

Jij hebt al een man met een baan

Na mijn promotie solliciteerde ik op een postdocplaats in het buitenland en vroeg een van mijn promotors een aanbevelingsbrief te schrijven. Hij antwoordde dat hij hetzelfde verzoek had gekregen van een van zijn mannelijke promovendi, die op dezelfde baan zou solliciteren, en dat hij mij natuurlijk wel wilde aanbevelen, maar dat de mannelijke kandidaat zijn voorkeur had, en dat hij dat in zijn brieven wel zou laten merken. Toen ik vroeg of de man zijn voorkeur had omdat hij hem beter geschikt vond voor de betreffende postdocplaats, was het antwoord: “Nee, dat niet. Maar hij is kostwinner, dus hij heeft die baan echt nodig. Jij hebt al een man met een baan.”

Verwijderen van vlekken

Een van mijn mannelijke collegae had onlangs geknoeid op zijn broek. Naast een kraan staande vroeg hij een van de secretaresses om warm water?! Daarna wendde hij zich tot mij (zijnde een van zijn vrouwelijke collega-hoogleraren) met de opmerking dat vrouwen nu eenmaal heel goed zijn in het verwijderen van vlekken.

Zo dom nog niet

In een commissievergadering op het werk zegt de voorzitter naar aanleiding van mijn inbreng: "Wat zij zegt is zo dom nog niet..." en herhaalt mijn inbreng.

Andere dingen om van te genieten

Bij mijn werkgever moest bezuinigd worden en zouden projecten stopgezet worden. Mijn baas belde me op, na de bestuurlijke vergadering waarin de beslissingen genomen waren, om me te vertellen dat het project dat ik leidde stopgezet zou worden. “Maar”, zei hij: “Gelukkig heb je andere dingen om van te genieten in het leven, zoals je kinderen!”

Iets leuks om naar te kijken

Samen met een jonge vrouwelijke collega had ik een paper geschreven voor een belangrijk congres. Het werd geaccepteerd. Het paper van mijn baas niet. Hij deed het af als: “ze wilden ook wel eens iets leuks om naar te kijken”.

Mannen zijn gewoon beter

I've had a class last week in which the only male student in the group seriously announced that "men just are better" and one of the female students told me that I was "overreacting" when talking about bias. (But I've also had colleagues tell me that.)

Een vrouw kan dit college niet geven

Two students actually wrote in the evaluation of my course on the psychology of gender that I was obviously a feminist and they did not think the course should be taught by one. I also think so, don’t you, the psychology of gender should really be taught by some chauvinist pig…

Vrouwen zijn te emotioneel

Enkele vrouwelijke docenten protesteren tegen het feit dat er weinig consequenties verbonden worden aan een bewezen geval van plagiaat door een student. De voorzitter van de examencommissie neemt dit protest niet serieus: hij zegt dat vrouwen nu eenmaal te emotioneel reageren.

Waar zeur je over?

Ik had gisteren mijn eindgesprek voor de cursus leiderschap. We bespraken hoe alles in de cursus was gegaan en een van de onderdelen was een terugkom-bijeenkomst met de leidinggevende. Hier hadden de mannen van de groep op de agenda gezet dat ze het wilden hebben over diversiteit, omdat ze geschokt waren van alles wat ze tijdens de cursus te horen hadden gekregen van de vrouwen. Nu zei de cursusleidster dat ze achteraf nog met de leidinggevende hadden gepraat over wat hij van deze terugkomst-bijeenkomst vond, en blijkbaar vond hij vooral het punt over diversiteit een beetje lastig agendapunt: „hij kon er niks mee”.

Slimmer dan je eruit ziet

Na een inhoudelijke discussie zei een mannelijke collega tegen mij: "Je bent slimmer dan je eruit ziet".

Female scientists cause trouble for men in labs

Tim Hunt, an English biochemist and Nobel laureate who admitted that he has a reputation for being a “chauvinist”, said to the World Conference of Science Journalists in Seoul, South Korea: “Let me tell you about my trouble with girls … three things happen when they are in the lab … You fall in love with them, they fall in love with you and when you criticise them, they cry.”

Lees meer: the guardian, 10 juni 2015 

hunt

Gendered taalgebruik

Helden gezocht

De Radboud Docenten Academie zoekt helden.

helden gezocht

Real man als ideaal

Radboud Reflects lijkt de 'real man' als ideaal voor te houden.
real man